W skrócie
- Od 2 sierpnia 2026 roku chatbot i voicebot muszą jasno informować, że rozmówca rozmawia z AI, najpóźniej przy pierwszej interakcji.
- Informacja tylko w regulaminie albo samo słowo „asystent” według wytycznych Komisji Europejskiej nie wystarcza.
- Firma, która publikuje deepfake, musi go wyraźnie oznaczyć. Zwykłych grafik i tekstów sprawdzonych przez człowieka ten obowiązek zwykle nie obejmuje.
- 2 grudnia 2026 roku to termin tylko dla dostawców starszych narzędzi AI na znakowanie treści w formacie do odczytu maszynowego.
- W Polsce przepisy o kontroli i karach z ustawy o systemach sztucznej inteligencji wchodzą w życie 28 października 2026 roku.
Które terminy już obowiązują, a które są przed nami
AI Act to unijne rozporządzenie, więc obowiązuje w Polsce bezpośrednio. W lipcu 2026 roku zmieniło je rozporządzenie (UE) 2026/1744, nazywane Digital Omnibus, które weszło w życie 27 lipca 2026 roku. Część terminów przesunęło, a obowiązki przejrzystości z art. 50 zostawiło bez zmian, z jednym wyjątkiem opisanym niżej.
| Data | Co obowiązuje | Kogo dotyczy |
|---|---|---|
| 2 sierpnia 2026 | Art. 50: informowanie o rozmowie z AI, oznaczanie deepfake, znakowanie treści z nowych narzędzi AI. | Dostawcy chatbotów i narzędzi AI, firmy publikujące treści z AI. |
| 2 grudnia 2026 | Znakowanie treści (art. 50 ust. 2) przez narzędzia wprowadzone na rynek przed 2 sierpnia 2026. | Dostawcy istniejących generatorów obrazów, wideo, dźwięku i tekstu. |
| 2 grudnia 2027 | Systemy AI wysokiego ryzyka z załącznika III, na przykład w rekrutacji czy ocenie kredytowej. | Firmy, które budują lub stosują takie systemy. |
| 2 sierpnia 2028 | Systemy AI wysokiego ryzyka będące częścią produktów objętych przepisami UE (załącznik I). | Producenci takich produktów. |
Dostawca czy podmiot stosujący: kim jest Twoja firma
AI Act rozdziela obowiązki między dostawcę, czyli tego, kto tworzy system AI i wprowadza go pod swoją nazwą, oraz podmiot stosujący, czyli firmę, która z niego korzysta. Obowiązek, żeby chatbot informował o tym, że jest AI, ciąży na dostawcy. Jeśli kupujesz gotowego chatbota jako usługę, to on powinien to zapewnić. Jeśli zamawiasz chatbota zbudowanego dla Twojej firmy i uruchamiasz go pod swoją marką, możesz zostać uznany za dostawcę. Tę kwestię warto ustalić w umowie z wykonawcą. Za oznaczenie deepfake, które publikujesz, odpowiada już Twoja firma jako podmiot stosujący.
Jak powinien brzmieć komunikat chatbota według wytycznych Komisji?
20 lipca 2026 roku Komisja Europejska opublikowała wytyczne do obowiązków przejrzystości z art. 50 (C(2026) 5054). Nie są wiążące, ale pokazują, jak przepisy będą rozumiane przez organy nadzoru. Według wytycznych w większości przypadków wystarczy jedna wyraźna informacja przed pierwszą interakcją. Przy rozmowach o finansach, zdrowiu, sprawach prawnych czy reklamacjach albo gdy rozmówcami mogą być dzieci i osoby starsze, warto ją powtarzać w trakcie rozmowy. Przykładowa pierwsza wiadomość: „Dzień dobry, jestem asystentem AI firmy X. Jeśli wolisz rozmowę z pracownikiem, napisz o tym w dowolnym momencie.”
| Według wytycznych | Przykład |
|---|---|
| Wystarcza | Pierwsza wiadomość czatu z informacją, że to AI, najlepiej ze stałym oznaczeniem przy polu do pisania. W voicebocie zdanie na początku rozmowy, na przykład „To asystent oparty na AI”. |
| Nie wystarcza | Informacja tylko w regulaminie, polityce prywatności albo pod linkiem. |
| Nie wystarcza | Ogólne określenie „asystent” albo ludzkie imię i zdjęcie bez dopisku, że to AI. |
| Nie wystarcza | Ogólny komunikat w stylu „Usługi na tej stronie korzystają z AI” bez wskazania, że to konkretna rozmowa prowadzona jest z AI. |
| Nie wystarcza | Opis techniczny, na przykład „system korzysta z modeli językowych”, albo oznaczenie tylko w metadanych, niewidoczne dla rozmówcy. |
Kiedy chatbot nie musi informować, że jest AI?
Wytyczne każą rozumieć wyjątek „to oczywiste” wąsko: tylko wtedy, gdy przeciętny odbiorca praktycznie nie ma wątpliwości, że rozmawia z maszyną. Jako przykłady oczywistości Komisja podaje asystenta AI dla przeszkolonych pracowników, używanego wewnętrznie, na przykład w HR czy wsparciu IT, oraz asystentów kodu dla programistów. Za nieoczywiste uznaje natomiast chatboty w serwisach i na infolinii pomocy (helpdesk), których odpowiedzi klient może wziąć za odpowiedzi człowieka. Obowiązek z art. 50 ust. 1 nie obejmuje też sytuacji, w której pracownik obsługi klienta sam korzysta z narzędzia AI, żeby przygotować odpowiedź, bo klient nie rozmawia wtedy bezpośrednio z systemem AI.
Chatbot i voicebot na stronie: co sprawdzić
- Informacja, że rozmówca rozmawia z AI, musi pojawić się w jasny i wyraźny sposób najpóźniej przy pierwszej interakcji, na przykład w pierwszej wiadomości czatu albo na początku rozmowy telefonicznej z voicebotem.
- Wyjątkiem jest sytuacja, w której to oczywiste dla uważnego i dostatecznie poinformowanego użytkownika. Nazwa w stylu „Asystent Ania” bez dopisku raczej tego nie zapewnia.
- Informacja musi spełniać wymogi dostępności, więc powinna być czytelna także dla osób korzystających z czytnika ekranu albo powiększenia.
- Rozmowy z chatbotem to często dane osobowe, więc niezależnie od AI Act obowiązuje RODO.
Grafiki, wideo i teksty z AI
Znakowanie w formacie do odczytu maszynowego (art. 50 ust. 2) to obowiązek dostawców narzędzi AI, nie firm, które z nich korzystają. Nie dotyczy ono funkcji wspomagających zwykłą edycję, które nie zmieniają istotnie treści. Firma publikująca treści ma inne obowiązki. Obrazy, nagrania i wideo, które są deepfake, czyli realistycznie pokazują osoby, miejsca lub zdarzenia, których nie było, trzeba oznaczyć jako wygenerowane lub zmanipulowane. Przy treściach wyraźnie artystycznych, satyrycznych lub fikcyjnych wystarczy ujawnić ich istnienie w sposób, który nie psuje odbioru. Tekst z AI trzeba oznaczyć, gdy jest publikowany, żeby informować społeczeństwo o sprawach interesu publicznego, chyba że przeszedł weryfikację człowieka i ktoś bierze za niego odpowiedzialność redakcyjną. Według wytycznych taka weryfikacja musi być merytoryczna, a nie pobieżna. Obowiązki nie działają wstecz: treści wygenerowanych i opublikowanych przed 2 sierpnia 2026 roku nie trzeba oznaczać, ale tekst wygenerowany wcześniej, a opublikowany po tej dacie, już podlega zasadom. 10 czerwca 2026 roku Komisja opublikowała też dobrowolny kodeks praktyk dotyczący znakowania i oznaczania treści z AI, z osobną częścią dla dostawców narzędzi i dla firm, które publikują treści.
Kary i nadzór w Polsce
Za naruszenie obowiązków przejrzystości z art. 50 AI Act przewiduje karę do 15 mln euro albo do 3% rocznego światowego obrotu. Dla małych i średnich firm granicą jest niższa z tych dwóch kwot. W Polsce od 11 sierpnia 2026 roku obowiązuje ustawa o systemach sztucznej inteligencji (Dz.U. 2026 poz. 1003), według której organem nadzoru rynku jest Komisja Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji. Przepisy o kontroli, postępowaniu przed Komisją i administracyjnych karach pieniężnych (rozdziały 3-5 i 8 ustawy) wchodzą w życie 28 października 2026 roku. Od tego samego dnia Komisja może też wydawać opinie indywidualne w sprawach dotyczących przepisów o AI. Kary są ostatecznością. Dla firmy z jednym chatbotem rozsądnym celem jest po prostu jasna informacja dla klientów i porządek w umowach.
Co zrobić teraz
- Spisz, gdzie firma używa AI w kontakcie z klientem: czat na stronie, voicebot, automatyczne odpowiedzi na maile i wiadomości.
- Sprawdź pierwszą wiadomość chatbota i początek rozmowy voicebota. Dodaj krótką informację, że to asystent AI.
- Ustal z wykonawcą lub dostawcą, kto jest dostawcą systemu w rozumieniu AI Act, i zapisz to w umowie.
- Zapytaj dostawców narzędzi do grafik i wideo, jak znakują treści i czy zdążą do 2 grudnia 2026 roku.
- Wprowadź zasadę oznaczania realistycznych obrazów i nagrań z AI w materiałach firmy.
- Przy wątpliwościach co do konkretnego przypadku skonsultuj się z prawnikiem.
Jak robimy to w Tycode
Każdy chatbot AI dla firm i voicebot, który wdrażamy, od pierwszej wiadomości mówi, że jest asystentem AI, i przekazuje rozmowę człowiekowi, gdy sprawa tego wymaga. Ustalamy też, jakie dane trafiają do modelu i gdzie są przetwarzane. Jak przygotować dobrego chatbota krok po kroku, piszemy we wpisie chatbot AI na stronę, a kompetencje pracowników z art. 4 AI Act obejmują nasze szkolenia AI dla firm. Wdrożenia zaczynają się od 2 290 zł netto.
Źródła
- Rozporządzenie (UE) 2024/1689 (AI Act), EUR-Lex
- Rozporządzenie (UE) 2026/1744 (Digital Omnibus, zmiany AI Act), EUR-Lex
- Komisja Europejska: ramy prawne AI
- Komisja Europejska: wytyczne do obowiązków przejrzystości z art. 50 (20.07.2026)
- Komisja Europejska: kodeks praktyk znakowania i oznaczania treści z AI (10.06.2026)
- Ustawa z 3 lipca 2026 r. o systemach sztucznej inteligencji (Dz.U. 2026 poz. 1003), ISAP
- Ustawa o systemach sztucznej inteligencji, tekst ogłoszony (ELI)
Autor: Marcin Tyc, założyciel Tycode · opublikowano 24 października 2026 · aktualizacja 24 października 2026
